De site over het instrument alpenhoorn
Zelf een alpenhoorn bouwen
 
Het mondstuk
  

a. Welk soort mondstuk?

Ook een zelfgebouwde alpenhoorn geeft een klankresultaat waar u van op zult kijken! De vele en welluidende tonen haalt u er echter niet uit met een primitief mondstuk. Er moet een professioneel mondstuk op. Probeer dat niet zelf te maken. Neem gewoon een mondstuk van een euphonium (bariton) of trombone en u bent klaar. Tenminste, als u een geoefend blazer ben op een koperblaasinstrument. Anders zult u het blazen eerst nog onder de knie moeten krijgen.
Het mondstuk van een trompet, es-bas of bes-bas is niet geschikt.
Een trompetmondstuk geeft een te dunne, scherpe, benauwde klank. Dat is nu juist niet de bedoeling bij een alpenhoorn. De tonen moeten vol, rond en welluidend zijn.
Met een trompetmondstuk zijn wel de hoge tonen gemakkelijk aan te blazen. Ze klinken alleen uiterst onaangenaam.
Het mondstuk van een es-bas of een bes-bas geeft een klank die te diep en te donker is. En de hoge tonen worden moeilijk bereikbaar.
Het mondstuk van een waldhoorn geeft wel een redelijk resultaat. 

b. Bevestiging van het mondstuk

Zeer bruikbaar materiaal hierbij is: gewone elektriciteitsbuis van 16 mm en 19 mm. In Bouwplan werd aanbevolen de konische buis te laten beginnen met een binnendiameter van 10 - 15 mm. Dat is maar een indicatie. Een zeer handige methode is de volgende:
Maak de konische buis aan het dunste uiteinde zo dat hier 16 mm dik elektriciteitsbuis op aangesloten kan worden. M.b.v. hulpstukjes en/of verhitting is dit gemakkelijk klaar te krijgen. Zorg wel dat de aansluiting aan de binnenkant zo vloeiend mogelijk is.
Het mondstuk kan dan in de 16 mm dikke buis gestoken worden. Hierbij is misschien nog weer wat hulpmateriaal nodig.
Dan is eindelijk het punt bereikt dat geblazen kan worden. Nu zal duidelijk worden welke toonhoogtes de alpenhoorn geeft.

c. Het stemmen van de alpenhoorn

De vuistregel is (zie Minimale voorkennis) dat 6% toename van de totale lengte van de alpenhoorn leidt tot verlaging van alle tonen met een halve toon. De lengte van een alpenhoorn in F is ca. 360 cm. Dat betekent dat verlaging met een halve toon correspondeert met een verlenging van ruim 20 cm! Hier zie je de enorme speling die er is.
Door de lengte van de 16 mm dikke elektriciteitsbuis (waar het mondstuk in steekt) steeds wat aan te passen, kunnen we de stemming van de alpenhoorn verlagen of verhogen. M.b.v. een elektronisch stemapparaat (kosten nog geen 30 euro) kan dan de gewenste stemming bereikt worden.

Let er op dat alle tonen van de alpenhoorn getest worden! Het zou in principe voldoende zijn alleen de eerste toon (frequentie 2f) te testen, als de alpenhoorn goed gebouwd is. We kunnen er dan nl. zeker van zijn dat de volgende tonen de frequenties 3f, 4f, 5f, 6f, 7f, ........ hebben. Maar die zekerheid hebben we nog niet.

Als vastgesteld is dat de alpenhoorn de juiste tonen heeft en ook de juiste stemming, dan kunnen we de aansluiting van de 16 mm dikke elektriciteitsbuis op de konische buis definitief maken. De kunst is om te bereiken dat dit extra stukje buis niet te lang hoeft te zijn. 5 - 10 cm is een heel mooi resultaat. Als echter meer lengte nodig is en het blazen wijst uit dat alle tonen toch kloppen, dan is men er natuurlijk ook. In dat geval kan men gewoon een deel van de 16 mm buis verstevigen en aan de buitenkant konisch opvullen.

 © 2006 J. de Ruiter